How to recognize the future… – afstudeerspeech CMD Utrecht 2013

(Hier de integrale speech voor de allereerste lichting afgestudeerden van CMD Utrecht, zoals gehouden op 11 juli 2013)

Dag proefkonijnen, welkom pioniers!

En natuurlijk ook: welkom ouders, vrienden & familie, gewaardeerde collega’s!

Hier staan bij elkaar ongeveer 65 afgestudeerden. Afgestudeerden die door ons zonder meer als pioniers beschouwd worden, maar die zelf weleens het gevoel hadden proefkonijnen te zijn. Toegegeven: daar hebben jullie best een beetje gelijk in!

Maar jullie, beste afgestudeerden, hebben de proef glansrijk doorstaan: jullie zijn namelijk de eerste lichting van CMD Utrecht. En natuurlijk kon het af en toe best een beetje rommelig zijn. En het kon soms ontbreken aan goede voorgangers. Maar ik ben ervan overtuigd dat jij juist sterker bent geworden. Sterker door veel zelf uit te zoeken, sterker door de vrijheid te kiezen binnen de opdrachten, sterker door mee te denken met je opleiding. En het is deze houding die je tot pionier maakt: niet alleen de afgelopen vier jaar, niet alleen nu, maar juist ook voor de toekomst.

Beste afgestudeerden, kom daarom allemaal aan de pionierszijde staan.

“Het is niet zozeer de kennis die jullie in ons stoppen bij CMD, maar dat wat jullie stimuleren om uit onszelf te halen!”

Wie van de niet-CMD’ers is hier benieuwd hoe de wereld er in pakweg 2023 uitziet, qua media, communicatie en technologie?

Dat treft, want wij bevinden ons hier in het zeer luxe en exclusieve gezelschap van een groep young professionals die ons die toekomst kunnen schetsen en uitleggen. Het zijn deze pioniers die het eerste hoofdstuk voor de aankomende 10 jaar namelijk al hebben geschreven…

# 10 JAAR GELEDEN
In de zomer dat ik afstudeerde als Master of Interactive Media, precies 10 jaar geleden, las ik dit boek – “Smart Mobs” – van Howard Rheingold – the next social revolution. Het ging over de mediatoekomst die zou komen. En die wilde ik als beginnend ontwerper natuurlijk heel graag leren kennen.

In dat jaar – 2003 – bestonden veel media zoals we die vandaag kennen, nog helemaal niet. Er was geen interactieve televisie. Hyves was er nog niet, Facebook al helemaal niet, Twitter niet, YouTube niet, zelfs MySpace niet. Een paar mensen hadden misschien een TomTom. De Free Record Shop bestond nog wel, en we huurden ook nog videobanden en DVD’s bij een heuse videotheek. Er waren geen smartphones of tablets, en al helemaal geen slimme brillen of horloges. We konden onze screens wel touchen, maar die interactie leverde alleen vette vingers, vlekken en krassen op. We moesten het doen met relatief zware computers, met een muis en toetsenbord, en zonder mobiel internet op locatie. Onwetend wat er aan zat te komen.

Enfin, 10 jaar geleden waren veel van onze huidige media-, technologie en communicatiemiddelen nog helemaaaal niet uitgekristalliseerd en ontwikkeld, maar bestonden wel al als idee…

Nieuwe media-denker Howard Rheingold beschreef die ideeën in zijn boek Smart Mobs. Hij beschreef wat nieuwe media, nieuwe technologie en nieuwe vormen van communicatie voor mens, maatschappij en merken zou gaan betekenen. Alleen die mensen, de merken, de spelers, de apparaten en de revoluties moesten nog een naam krijgen. Die hebben ze nu, 10 jaar later. Noemt u ze maar (Apple, Facebook, iPad, iPhone, Arabische lente, Twitter).

# TOEKOMST IS AAN JOU
En nu is het juli 2013 , beste afstudeerder, en staan we weer aan zo’n vooravond van een nieuwe toekomst. Waarom heb ik het steeds over het schrijven van een hoofdstuk? Dat komt door de intrigerende titel van het eerste hoofdstuk van Rheingolds’ boek. Die luidt namelijk:

“How to recognize the future when it lands on you?” Hoe herken je nou die toekomst als hij op je neerkomt?

Vandaag en hier, beste afstudeerder, start ook jouw nieuwe hoofdstuk. En dat is niet hoofdstuk 1, maar hoofdstuk 2! Je hebt hoofdstuk 1 namelijk al af. En ik hoef je niet te vertellen wat er in jouw hoofdstuk staat: dat weet jij namelijk zelf heel goed, want jij zit boordevol met die ideeën, die je nu verder gaat uitdenken en ontwikkelen. Jij bent degene die de komende 10 jaar van vooruitgang gaat ontwerpen!

En om zover te komen, om dit eerste hoofdstuk te hebben kunnen schrijven, heb je hard moeten werken… Staat u mij allen toe om kort te belichten wat de afstudeerders zoal hebben gedaan om hier uiteindelijk te staan.

# TERUGKIJKEN OP PIONIER/PROEFKONIJN
Want jij afstudeerder, begon vier jaar geleden aan een onzekere toekomst. De opleiding Communication & Media Design aan de Hogeschool Utrecht ging samen met jou op ontdekkingstocht. En bij ontdekkingstochten, bij experimenten, bij mensen die durven te innoveren, hoort natuurlijk die kwalificatie ‘pionier’.

# EIGEN INBRENG
En wat wij als team altijd zo aan jou, beste CMD’er, hebben gewaardeerd, is je eigen inbreng. Je nam ontzettend veel mee naar binnen. Jouw kennis, jouw werk, jouw persoonlijke creaties: uit een hobby, een bijbaan of vorige studie – je had het in je tas zitten.

Je nodigde gastsprekers uit. Nam familie mee. Nam spullen mee. Veel spullen – herinner je je de grabbelton-opdracht nog bij de animatie voor Creative Jaar1 ? Herinner je het sjouwen met camera’s, tekenmappen, inkt en potloden nog? En weet je nog dat je zoveel persoonlijks moest meenemen voor dat bijzondere vak Creatief Denken, in Jaar2? Nam vrienden mee in speciale outfits voor je presentatie, je stagebegeleider nodigde jij uit voor een lezing. En wij docenten hebben huisdieren voorbij zien komen, dekbedden, chocoladevla, tandpasta om teksten mee te schrijven, we zagen vreemde apparaatjes als Arduino’s en MakeyMakey’s die je aan ons demonstreerde. We zagen popup-boeken, apps, geprinte magazines en interactieve sokken, en nog veel meer moois.

Alles uit de kast voor een goede beoordeling? Misschien. Maar vooral ook omdat je die vrijheid had, als pionier – je kreeg het of je nam het. En je verraste ons. Steeds weer.

Een CMD-student zei een paar weken geleden heel treffend tegen me:

“Het is niet zozeer de kennis die jullie in ons stoppen bij CMD, maar dat wat jullie stimuleren om uit onszelf te halen!”

Zo hadden jullie bijvoorbeeld geen intro-kamp, maar zetten jullie deze wel op voor de volgende lichting.

Jullie hadden geen voorgangers die jullie konden helpen, maar jullie vulden wel altijd netjes de feedbackformulieren in… en hoorden vervolgens dat een cursus helemaal op de schop ging voor volgende jaar.

En waar wij wellicht soms iets te kort schoten, daar vulde jij rijkelijk aan. En waar wij je hebben aangejaagd; heb jij jezelf nog vaker uitgedaagd. En met die houding, om aan te vullen, uit te dagen, en elkaar te versterken, daarmee ga je ver komen, zowel als eigen ondernemer of bij je startup. Zowel bij creatieve bureaus, als op ontwerp- en communicatie-afdelingen.

Als pioniers hadden jullie nog geen pool van stage-of afstudeercontacten. Maar je hebt je stage en afstuderen wel mooi geregeld. En het is ook op die plekken geweest, tijdens die momenten, waar jij naar buiten toe duidelijk maakte: ik ben een CMD’er, en dit ben ik waard!

# HOUDING VOOR DE PRAKTIJK
En het is die attitude, die kennis, die skills die jou hebben gemaakt tot de pionier waar de beroepspraktijk op dit moment zo’n behoefte aan heeft.

Laat je niet ontmoedigen door de huidige economische toestand. In Vrij Nederland van afgelopen mei, stond een intrigerend stuk met de titel: “Is de creatieve klasse nog te redden?” Diverse onderzoekers, creatieven en hoogleraren kwamen aan het woord, om te melden: “het zijn sombere tijden voor journalisten, fotografen, boekverkopers, ontwerpers, architecten en dansgezelschappen. De creatieve beroepen staan onder immense druk. “

Maar, zo stond in het artikel ook te lezen…. voor interaction designers, communicatie- en media-ontwerpers is de toekomst juist wel rooskleurig. Zij zijn het die als crossmediale regisseurs, op verschillende niveau’s, in multidisciplinaire teams kunnen denken en werken. En in elke denkbare industrie wordt de soort dienst die onze CMD’ers kunnen leveren, steeds waardevoller.

Er is dus werk genoeg te doen..

#JE BENT ER KLAAR VOOR …
En dat je hier nu staat, bewijst dat wij vertrouwen hebben dat jij dat werk ook aankunt. Dat we vertrouwen hebben in jouw toekomst. Howard Rheingold zag de toekomst in Tokyo, Japan. Maar wij, dames en heren, hebben hier de unieke gelegenheid om de toekomst om ons heen te kunnen zien. Kijk maar eens naar deze bright young ones, kijk maar eens naar die lichtjes in hun ogen. Volg ze maar, deze jongedames en -heren: zij zijn namelijk al bezig met hoofdstuk 2.

Straks, na deze dag, beste afstudeerder, ga je misschien een paar dagen lang luieren of uitslapen. Wellicht ga je reizen, doorstuderen of werken. Maar weet dan, bij wat je ook gaat doen, dat wij zowel je pionieren als je experimenteren heel erg gaan missen. En alles wat je hebt gedaan, gemaakt en gebracht om de lessen, samen met je docenten en je medestudenten, tot waardevolle en bijzondere bijeenkomsten te maken.

Laten we proosten:

  • Op deze smart mob van designers!
  • Op de pioniers van hoofdstuk 1.
  • Op de experimenten die gaan volgen voor hoofdstuk 2.
  • En op degenen die ons gaan laten zien en uitleggen hoe de toekomst er uit ziet: de lichting CMD Utrecht 2013!!!

Succes met alles wat je gaat doen. Je bent er meer dan klaar voor!